Εισαγωγή
Το νέο άρθρο 47Α ΚΦΔ που εισήχθη με το άρθρο 18 του ν. 5293/2026 επιτρέπει στον οφειλέτη να ζητήσει άρση της κατάσχεσης συγκεκριμένου ακινήτου, προκειμένου να το μεταβιβάσει με επαχθή αιτία και τίμημα, δηλαδή κατά κανόνα να το πουλήσει.
Με τη νέα αυτή πρόβλεψη δίνεται λύση σε ένα μείζον πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι οφειλέτες, οι οποίοι επιθυμούσαν την πώληση ενός ακινήτου τους, στο οποίο είχε επιβληθεί κατάσχεση και αδυνατούσαν, λόγω του προηγούμενου νομοθετικού καθεστώτος.
Τί προβλέπει η νέα διάταξη;
Με τη νέα ρύθμιση του νόμου, ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την άρση της κατάσχεσης συγκεκριμένου ακινήτου, προκειμένου να το μεταβιβάσει με αντάλλαγμα/τίμημα. Ο οφειλέτης δηλαδή, δεν χρειάζεται πλέον κατ’ ανάγκη να εξοφλήσει πρώτα όλο το χρέος για να το πουλήσει, αλλά μπορεί να ζητήσει την άρση της κατάσχεσης για τη συγκεκριμένη πώληση και μέρος του τιμήματος να κατευθυνθεί υποχρεωτικά στην ΑΑΔΕ.
Η άρση αφορά το συγκεκριμένο ακίνητο και τη συγκεκριμένη μεταβίβαση· δεν σημαίνει διαγραφή του υπόλοιπου χρέους.
Ποια είναι η νέα διαδικασία;
Η διαδικασία γίνεται με αίτηση του ίδιου του οφειλέτη μέσω myAADE , στο πεδίο «Τα Αιτήματά μου».
Για να γίνει δεκτό το αίτημα, πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής βασικές προϋποθέσεις:
- Να πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής κατά το άρθρο 12 ΚΦΔ.
- Το τίμημα της πώλησης να μην είναι μικρότερο από την εμπορική αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. Αν η εμπορική αξία είναι χαμηλότερη από την αντικειμενική, λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία.
- Από το τίμημα πρέπει να παρακρατηθεί και να αποδοθεί στην ΑΑΔΕ συγκεκριμένο ποσό έναντι της οφειλής. Το ποσοστό παρακράτησης καθορίζεται με βάση:
- τη φορολογική συνέπεια του οφειλέτη, και
- την εισπραξιμότητα της υπόλοιπης οφειλής.
Σε κάθε περίπτωση, το ποσοστό δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 25% του τρέχοντος υπολοίπου της κατάσχεσης.
Σημαντική εξαίρεση:
Εάν το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών είναι πλήρως διασφαλισμένο με εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες, δεν απαιτείται η παρακράτηση του τιμήματος που προβλέπει η παραπάνω προϋπόθεση.
Συμπέρασμα
Συμπερασματικά, η νέα ρύθμιση του άρθρου 18 του ν. 5293/2026, σε συνδυασμό με την Α.1158/2026 της ΑΑΔΕ, εισάγει μια σημαντική διευκόλυνση για τους οφειλέτες. Η δυνατότητα αυτή τελεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, με κυριότερη την εξασφάλιση ότι μέρος του τιμήματος θα αποδοθεί στην ΑΑΔΕ προς ικανοποίηση των οφειλών. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η εξισορρόπηση μεταξύ της προστασίας των συμφερόντων του Δημοσίου και της δυνατότητας του οφειλέτη να αξιοποιήσει και να ρευστοποιήσει την περιουσία του.