Δίκαιο Άμεσων Ξένων Επενδύσεων
Νομική Υποστήριξη για Δομή, Έλεγχο και Προστασία Επενδύσεων στην Ελλάδα
Το δίκαιο άμεσων ξένων επενδύσεων ρυθμίζει την είσοδο, προστασία και μεταχείριση κεφαλαίων από αλλοδαπούς επενδυτές μέσω των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων – ΑΞΕ (foreign direct investment). Το σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο συνδυάζει διεθνείς επενδυτικές συμφωνίες, ευρωπαϊκό δίκαιο και εθνική νομοθεσία, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που προάγει την επιχειρηματικότητα και την προσέλκυση κεφαλαίων.
Το νομικό πλαίσιο περιλαμβάνει βασικούς πυλώνες προστασίας, όπως διασφαλίσεις έναντι απαλλοτριώσεων, ελεύθερη μεταφορά κεφαλαίων και κερδών και δίκαιη μεταχείριση (Fair and Equitable Treatment – FET). Παράλληλα, προβλέπει επενδυτικά κίνητρα, όπως φορολογικές απαλλαγές, επιχορηγήσεις και επιταχυνόμενες διαδικασίες αδειοδότησης.
Οι ΑΞΕ σήμερα δεν περιορίζονται σε απλή χρηματοοικονομική συμμετοχή. Αντίθετα, προϋποθέτουν διαρκή σχέση με την επιχείρηση υποδοχής, συχνά μέσω ελέγχου ή σημαντικής επιρροής του επενδυτή στη διοίκηση και στη στρατηγική της.
Για κάθε ξένο επενδυτή που εξετάζει ή υλοποιεί επενδύσεις στην Ελλάδα, η σωστή νομική καθοδήγηση είναι κρίσιμη από το αρχικό στάδιο σχεδιασμού έως την ολοκλήρωση και λειτουργία της επένδυσης. Στην Δικηγορική Εταιρία Nexus, παρέχουμε εξειδικευμένη νομική καθοδήγηση σε επενδυτές και επιχειρήσεις, καλύπτοντας τις βασικές πτυχές του δικαίου ΑΞΕ που παρουσιάζονται στις ακόλουθες κατηγορίες υπηρεσιών.
Επενδυτικές Άδειες & Golden Visa για Επενδυτές
Νομική υποστήριξη για την επιλογή κατάλληλης εταιρικής δομής και την εγκατάσταση επενδυτών στην Ελλάδα, μέσω διαδικασιών απόκτησης άδειας διαμονής επενδυτών (Golden Visa), ενδοομιλικές μεταφορές (intra-corporate transfer) κ.α.
Διεθνείς Εμπορικές & Επενδυτικές Συμβάσεις
Σύνταξη και διαπραγμάτευση συμβάσεων για διασυνοριακές συναλλαγές και επενδυτικές συνεργασίες, όπως συμβάσεις εξαγοράς, SHA, joint ventures, distribution, franchise, licensing και cross-border contractual structuring.
Due Diligence & Νομικός Έλεγχος Επενδύσεων
Ολοκληρωμένος νομικός έλεγχος εταιρειών, αδειών, φορολογικών κινδύνων και ρυθμιστικών υποχρεώσεων, καθώς και compliance auditing πριν από την υλοποίηση επενδυτικών συναλλαγών.
Εξαγορές, Συγχωνεύσεις & Συναλλαγές (M&A) με Ξένους Επενδυτές
Νομική καθοδήγηση σε M&A structuring, cross-border mergers, μεταβιβάσεις μετοχών και διαπραγμάτευση με διεθνή funds και επενδυτικά σχήματα.
Ρυθμιστική Συμμόρφωση & Τομεακών Αδειοδοτήσεων
Υποστήριξη σε διαδικασίες ενεργειακών αδειών, περιβαλλοντικών εγκρίσεων, χρήσεων γης και sector-specific compliance σε κλάδους όπως fintech, telecom, logistics και τουρισμός.
Επίλυση Διαφορών & Διαιτησία με Διεθνείς Επενδυτές
Νομική εκπροσώπηση σε διεθνείς εμπορικές διαφορές και επενδυτικές διαιτησίες, συμπεριλαμβανομένων διαφορών μεταξύ επενδυτών και κρατών (διαφορές επενδυτή–κράτους), καθώς και διαδικασιών εκτέλεσης διαιτητικών αποφάσεων
Τι είναι οι Άμεσες Ξένες Επενδύσειςκαι ποιο είναι το Ρυθμιστικό τους Πλαίσιο στην ΕΕ και στην Ελλάδα
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις αποτελούν μορφή διεθνούς επενδυτικής δραστηριότητας κατά την οποία ένας ξένος επενδυτής τοποθετεί κεφάλαια σε επιχείρηση άλλου κράτους με σκοπό τη δημιουργία ή τη διατήρηση σταθερών και διαρκών οικονομικών σχέσεων. Κεντρικό χαρακτηριστικό τους είναι ότι δεν περιορίζονται σε απλή χρηματοοικονομική συμμετοχή, αλλά επιτρέπουν ουσιαστική συμμετοχή στη διαχείριση ή στον έλεγχο της επιχείρησης που ασκεί οικονομική δραστηριότητα.
Για τον λόγο αυτό, οι άμεσες επενδύσεις διακρίνονται από επενδύσεις χαρτοφυλακίου, όπως το portfolio investment, οι οποίες έχουν συνήθως παθητικό χαρακτήρα και δεν συνεπάγονται ουσιαστική επιρροή στη διοίκηση της εταιρείας.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το βασικό πλαίσιο για τον έλεγχο επενδύσεων καθορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/452, ο οποίος θεσπίζει μηχανισμό συνεργασίας για την αξιολόγηση επενδύσεων που ενδέχεται να επηρεάσουν την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη. Σε εθνικό επίπεδο, το σχετικό σύστημα ελέγχου εισήχθη με τον Νόμος 5202/2025, ο οποίος προβλέπει διαδικασίες αξιολόγησης επενδύσεων σε ευαίσθητοι τομείς της οικονομίας, ενώ εξαιρεί επενδύσεις χαρτοφυλακίου και ορισμένες ενδοομιλικές αναδιαρθρώσεις.
Στο σύγχρονο επενδυτικό περιβάλλον, το δίκαιο των άμεσων ξένων επενδύσεων συνδέεται στενά με τη δομή και την οργάνωση της επένδυσης στην Ελλάδα. Η κατάλληλη νομική δομή, η συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο και η ορθή διαχείριση των διαδικασιών έγκρισης αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την ομαλή υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων, ιδίως σε έργα στρατηγικής σημασίας ή σε επενδύσεις που εντάσσονται σε ευρύτερα προγράμματα ανάπτυξης και επιτάχυνσης επενδύσεων.
Συχνες Ερωτήσεις
Τι είναι το Δίκαιο Άμεσων Ξένων Επενδύσεων;
Το Δίκαιο Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) είναι το σύνολο κανόνων που ρυθμίζει τις επενδύσεις αλλοδαπών σε μια χώρα, συνδυάζοντας κανόνες εθνικού, το ευρωπαϊκού και το διεθνούς δικαίου για την προστασία και τη ρύθμισή τους.
Τι θεωρείται Άμεση Ξένη Επένδυση στην Ελλάδα;
Άμεση Ξένη Επένδυση (ΑΞΕ) στην Ελλάδα θεωρείται η επένδυση αλλοδαπού επενδυτή σε ελληνική επιχείρηση, η οποία δημιουργεί ουσιαστική και διαρκή σχέση και παρέχει δυνατότητα συμμετοχής στη διοίκηση ή στον έλεγχο της επιχείρησης.
Ποιος νόμος διέπει τον έλεγχο των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στην Ελλάδα το 2026;
Το βασικό εθνικό πλαίσιο για τον έλεγχο των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα είναι ο Ν. 5202/2025, σε συνδυασμό με το ενωσιακό πλαίσιο. Σκοπός του είναι ο έλεγχος ορισμένων επενδύσεων για λόγους εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης.
Πώς προστατεύονται οι ξένοι επενδυτές στην Ελλάδα;
Ποιες ξένες επενδύσεις χρειάζονται έλεγχο πριν ολοκληρωθούν;
Ο Ν. 5202/2025 προβλέπει έλεγχο ορισμένων άμεσων ξένων επενδύσεων, ιδίως όταν ο επενδυτής προέρχεται από τρίτη χώρα και η επένδυση αφορά ευαίσθητους ή ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς· το σχετικό όριο συμμετοχής ανέρχεται σε 25% για τους ευαίσθητους τομείς και 10% για τους ιδιαίτερα ευαίσθητους, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου
Ποιο είναι το ποσοστό συμμετοχής που ενεργοποιεί τον έλεγχο ΑΞΕ;
Ο έλεγχος άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) ενεργοποιείται, κατά κανόνα, από συμμετοχή τουλάχιστον 25% σε επιχείρηση που δραστηριοποιείται σε ευαίσθητους τομείς, ενώ για ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς το σχετικό όριο ανέρχεται σε 10%, σύμφωνα με τον ν. 5202/2025.
Πόσο διαρκεί ο έλεγχος μιας Άμεσης Ξένης Επένδυσης;
Ο αρχικός έλεγχος ολοκληρώνεται εντός 30 ημερών, ενώ, σε περίπτωση διεξοδικής έρευνας, προβλέπονται επιπλέον 30 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης κατά 30 ημέρες. Το συνολικό χρονικό πλαίσιο μπορεί να επηρεαστεί από αιτήματα πρόσθετων πληροφοριών, παρατηρήσεις άλλων κρατών μελών ή γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και από τις προβλεπόμενες αναστολές και παρατάσεις.
Τι είναι το due diligence πριν από μια ξένη επένδυση;
Το due diligence περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, νομικό έλεγχο της εταιρείας-στόχου, αξιολόγηση πιθανών νομικών και κανονιστικών κινδύνων και έλεγχο βασικών συμβάσεων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ώστε ο επενδυτής να λάβει τεκμηριωμένη απόφαση πριν από την ολοκλήρωση της επένδυσης.
Τι αλλάζει με τον νέο Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1386;
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1386 ενισχύει και εναρμονίζει το ευρωπαϊκό πλαίσιο ελέγχου των ξένων επενδύσεων, προβλέποντας υποχρεωτικούς μηχανισμούς ελέγχου σε όλα τα κράτη μέλη. Ο Κανονισμός βρίσκεται ήδη σε ισχύ, ενώ το βασικό μέρος των διατάξεών του θα είναι πλήρως εφαρμοστέο από 17 Ιανουαρίου 2028.